Ransomware is geen ver-van-ons-bedshow. Het treft niet alleen multinationals, maar net zo goed Vlaamse kmo’s. Vaak zelfs sneller — omdat criminelen weten dat kleinere organisaties minder uitgebreide beveiliging hebben.
De cruciale vraag is niet alleen: “Hoe voorkom ik ransomware?” Maar vooral: “Kan mijn bedrijf blijven draaien als het morgen gebeurt?”
In deze blog lees je hoe je als kmo een ransomware-aanval kunt trotseren — zonder losgeld te betalen.
Wat gebeurt er tijdens een ransomware-aanval?
Veel ondernemers denken dat ransomware “plots” toeslaat. In werkelijkheid zit er vaak een traject van dagen of weken achter:
- Een phishingmail wordt aangeklikt
- Een toestel raakt geïnfecteerd
- De aanvaller beweegt zich door het netwerk
- Back-ups worden gezocht en eventueel verwijderd
- Pas daarna worden bestanden versleuteld
Wanneer het losgeldbericht verschijnt, is de aanvaller vaak al doorheen je IT-omgeving geweest.
Waarom losgeld betalen zelden de juiste oplossing is
Sommige bedrijven overwegen een betaling “om snel verder te kunnen”. Dat lijkt logisch, maar:
- Je krijgt geen garantie dat je data volledig wordt hersteld
- Je bevestigt dat je bereid bent te betalen
- Je kunt alsnog opnieuw aangevallen worden
- Je reputatie kan schade oplopen
Bovendien zien we dat veel ransomware-groepen eerst data kopiëren (dubbele afpersing) en zelfs na betaling met de publicatie ervan dreigen. De echte oplossing zit in voorbereiding.
Beter voorkomen, dan genezen: deze acties kun je proactief ondernemen
1. Back-ups: niet alleen hebben, maar juist inrichten
Veel ondernemers zeggen: “We hebben back-ups.” De vraag is alleen: zijn ze bruikbaar tijdens een aanval?
We adviseren steeds om minimaal de 3-2-1-regel toe te passen. Het gaat hier over 3 kopieën van je data, op 2 verschillende media (dragers), waarvan 1 offline of off-site kopie.
Bovendien moeten back-ups onveranderbaar zijn. Als ransomware je back-up kan wissen of versleutelen, ben je er helaas niets mee.
2. Hersteltests: de vaak vergeten stap
Een back-up die nooit getest werd, is een aanname en geen zekerheid. Daarom adviseren we steeds om periodieke hersteltests uit te voeren.
Zo is het belangrijk om te weten hoelang een volledige restore van je data duurt, hoeveel data je maximaal verliest, en wie wat doet tijdens het herstel.
In de praktijk zien we dat vele kmo’s pas tijdens een incident ontdekken dat de restore te traag verloopt, de configuratie niet volledig mee hersteld wordt, of de nodige toegangsrechten ontbreken. Tijdige tests voorkomt paniek wanneer er zich iets voordoet.
3. Netwerkisolatie: voorkom volledige besmetting
Ransomware verspreidt zich via gedeelte netwerkschijven, onvoldoende segmentatie en/of te brede toegangsrechten. Daarom is het belangrijk om netwerksegmentatie toe te passen (kantoor ≠ productie ≠ gastennetwerk), een goed beleid met betrekking tot toegangsrechten te implementeren, en geen gebruik te maken van onbeveiligde RDP-toegangen. Hoe minder bewegingsruimte er is, hoe kleiner de schade bij ransomware.
Wat doe je bij een aanval?
Wanneer er een ransomware-aanval plaatsvindt, is het belangrijk om snel (liefst binnen het eerste uur) actie te ondernemen. Deze 5 stappen zijn alvast belangrijk:
- Ontkoppel het getroffen toestel
- Schakel wifi uit
- Trek de netwerkkabel uit
- Zet het toestel niet uit (forensisch belangrijk)
- Verwittig IT of je externe partner
Als je snel overgaat tot isolatie van de getroffen toestellen, dan beperk je verdere verspreiding.
Ransomware is niet langer een zeldzame uitzondering. Maar het hoeft ook geen dramatische bedreiging te zijn. Wie inzet op immutable back-ups, regelmatige hersteltests, netwerksegmentatie en snelle isolatieprocedures kan een aanval trotseren zonder persé losgeld te moeten betalen.
Wil je weten hoe weerbaar je kmo vandaag is?
Wij analyseren je back-up, segmentatie en herstelstrategie en geven helder advies.
